Artificiële Intelligentie (AI) in het voortgezet onderwijs

Eigen regie behouden

Artificiële Intelligentie (AI) kan onbedoelde effecten hebben op leerlingen, professionals en de school als geheel. Als de gegevens waarop AI zich baseert niet kloppen, kan het systeem toch advies geven dat leerlingen onbedoeld in een minder passende leerroute duwt, bijvoorbeeld met opdrachten met meer of minder uitdaging dan nodig is. Ook vraagt het gebruik van AI in het voortgezet onderwijs om zorgvuldigheid rond data en privacy, zeker bij minderjarigen: opgeslagen informatie kan lang blijven bestaan en onbedoelde gevolgen hebben. Daarnaast kan intensief werken met digitale ondersteuning ten koste gaan van sociale interactie, terwijl juist samenwerking en relatievorming essentieel zijn in leren.

Generatieve AI

Een extra aandachtspunt is het gebruik van generatieve AI door leerlingen voor huiswerk en opdrachten. Dat kan het leerproces verarmen als leerlingen vooral “antwoorden laten maken” in plaats van zelf oefenen en denken. Voor docenten en schoolleiders betekent dit dat je heldere afspraken nodig hebt over wat wel en niet kan, en hoe je leerlingen begeleidt in verantwoord gebruik.

AI voor docenten

Voor docenten en schoolleiders spelen ook risico’s rond regie en professionaliteit. Als niet duidelijk is hoe een systeem tot een advies of beslissing komt, kan dat de professionele afweging onder druk zetten en de pedagogische relatie verarmen. Op schoolniveau kan AI bovendien “stil” binnenkomen via tools die leerlingen of leraren gebruiken, zonder duidelijke kaders. Ten slotte zijn er bredere risico’s: afhankelijkheid van grote leveranciers, beperkte keuzevrijheid en de kans dat AI bestaande verschillen vergroot als systemen beter werken voor leerlingen die al sterk presteren.

Digitalisering in het onderwijs

Kunstmatige intelligentie biedt kansen om onderwijs beter aan te laten sluiten bij wat leerlingen nodig hebben én om leraren en schoolleiders te ondersteunen. Voor leerlingen kan AI helpen om te leren in eigen tempo en niveau, met content en feedback die beter aansluit bij leerbehoeften. Ook kan AI ondersteuning bieden bij bijvoorbeeld meertaligheid of toegankelijkheid, en leerlingen gecontroleerd laten oefenen met digitale toepassingen. In sommige toepassingen maakt AI oefenen in realistische situaties mogelijk, bijvoorbeeld via simulaties.

Kansen voor docenten

Voor leraren kan AI helpen met meer zicht op voortgang en leerbehoeften, waardoor instructie en oefening gerichter kunnen worden ingezet. Daarnaast kan AI ondersteunen bij routinetaken zoals het organiseren van lesmateriaal of het (deels) verwerken van resultaten. Dat kan tijd vrijmaken voor de kern: uitleg, begeleiding en de pedagogische relatie.

Voor schoolleiders liggen kansen in het slimmer organiseren van processen (zoals roosters en planning), het ondersteunen van communicatie en beleidsvorming, en het vergroten van kansengelijkheid door meer leerlingen toegang te geven tot passende ondersteuning via digitale middelen.

Hoe integreer je AI op jouw school?

Samen met een VO-content expert ga je op zoek naar het antwoord op jouw vraag. We onderbouwen onze aanpak met praktijkverhalen uit heel Nederland, benutten kennis uit toegepast praktijkonderzoek en werken vanuit de specifieke context van jouw school, jouw leerlingen en jouw team. Zo zorgen we ervoor dat je niet alleen plannen maakt, maar deze ook duurzaam en effectief in de praktijk brengt.

VO-content helpt scholen met de digitalisering in het onderwijs binnen de context van jullie school. Bekijk hier de VO-content aanpak

Resultaten AI hackathons

Tijdens de Net Echt hackathon (november 2025) stond één vraag centraal:

Hoe kan kunstmatige intelligentie leraren helpen om open leermateriaal sneller te vinden, beter aan te passen aan hun onderwijs en effectiever in te zetten in de klas?

In multidisciplinaire teams werkten deelnemers aan prototypes die:

• aansluiten op concrete onderwijsproblemen;
• direct bruikbaar zijn in de onderwijspraktijk;
• en na afloop open gedeeld worden met de onderwijsgemeenschap.

Tijdens de hackathon in juni 2025 ontwikkelden gemixte teams van onderwijsprofessionals en tech-experts aan prototypes van AI-tools. De focus van de hackathon lag op het ontwikkelen van werkbare tools, namelijk:

• Maak maatwerk: AI voor gepersonaliseerd taalonderwijs met open leermaterialen zoals de Stercollecties.
• Check and challenge: AI voor slimme toetsing en oefening in rekenen en wiskunde.
• Persoonlijke tutor: AI-begeleiding binnen het vak Mens & Maatschappij, met aandacht voor burgerschap.

Wil jij Artificiële Intelligentie integreren op jouw school? Neem dan contact met ons op.