Opstellen van een leermiddelenbeleidsplan

Een leermiddelenbeleidsplan is een eerste stap om de visie van de school op eigentijds onderwijs te vertalen naar de praktijk. Het plan laat zien welke doelen de school op korte en lange termijn wil realiseren en hoe dit gerealiseerd zal worden. In dit traject van VO-content werkt een projectteam vanuit de school in drie werkbijeenkomsten aan het plan. Het resultaat: een koersdocument dat richting geeft aan de doelen en ambities van de school.

Intakegesprek en samenstellen projectteam

Een kleine afvaardiging vanuit de school geeft in drie werkbijeenkomsten van elk drie uur vorm en inhoud aan het leermiddelenbeleidsplan. Vorm een team van minimaal uit 3-5 personen en maximaal uit 8-10 personen. De ervaring leert dat de volgende samenstelling tot het beste resultaat leidt:

  • een vertegenwoordiger vanuit de directie
  • een of twee deelnemers vanuit de onderwijsgevende organisatie
  • een functionaris die vanuit ICT (techniek en onderwijs) deelneemt
  • eventueel een boekenfondscoördinator en een of twee leerlingen

Tussen de werksessies werkt een deel van het team aan een huiswerkopdracht. De totale inspanning voor elk teamlid is hoogstens 15 uur.

Voorgesprek

Een goed geïnformeerd en gemotiveerd team is een voorwaarde om tot een goed leermiddelenbeleidsplan te komen. Het advies is daarom te starten met een korte bijeenkomst met elkaar om inhoud, opzet en werkwijze van het project te bespreken.

Opzet van het leermiddelenbeleidsplan

Uitgangspunt van het leermiddelenbeleidsplan is het zogenoemde Vier in balans-model:

 

Het leermiddelenbeleidsplan geeft uiteindelijk antwoord op de volgende vragen:

  • Wat zijn onze doelstellingen voor het verder ontwikkelen van ons onderwijs (leren)?
  • Welke middelen zetten we daarbij in (leermiddelen: folio en digitaal)?
  • Wat moeten we daarvoor kunnen (scholing/professionalisering)?
  • Welke voorwaarden zijn cruciaal (bijvoorbeeld financiën, ICT-infrastructuur, devices)?

En misschien minstens zo belangrijk:

  • Hoe gaan we de doelen concreet met elkaar realiseren?
  • Wie zijn erbij betrokken?
  • Wie is verantwoordelijk/geeft er leiding?
  • Op welke manier richten we het proces in?
  • Hoe monitoren we de voortgang en borgen we successen?

Het leermiddelenbeleidsplan gaat dus om veel meer dan over leermiddelen alleen. Welke middelen we waarvoor inzetten wordt mede bepaald door de visie van de school op onderwijs en leren. Hoe consistenter de inzet van middelen is, hoe duidelijker het onderwijsaanbod is voor ouders, leerlingen, onderwijsgevenden en het management van de school.

Inhoud van de bijeenkomsten

Bijeenkomst 1: Missie, visie en ontwikkeldoelen

In de eerste sessie formuleert het team scherp en duidelijk welke ontwikkeldoelen de school voor de middellange termijn (3 tot 5 jaar) voor leren en onderwijzen wil realiseren. Dat gebeurt SMART: specifiek, meetbaar, aantrekkelijk, realistisch en tijdgebonden. Algemene begrippen als differentiatie of gepersonaliseerd leren worden vertaald in concrete, specifieke en door iedereen te begrijpen doelen en beelden.

Tussentijdse opdrachten

  • Inventarisatie ICT-infrastructuur
  • Inventarisatie beschikbare financiële middelen

Bijeenkomst 2: ICT-infrastructuur, leermiddelen, financiën en professionalisering

De middag start met het overzicht van de huidige en gewenste situatie voor de ICT-infrastructuur. Op welke manier organiseert de school de inzet van devices? Alle aspecten die geregeld zijn of waarvoor nog beleid en keuzes te maken zijn worden geïnventariseerd. Denk aan:

  • Keuze voor een leerling-device
  • Bekostiging
  • Voorwaardelijke of operationele aspecten
  • Plan van aanpak

In de bijeenkomst is vervolgens aandacht voor de leermiddelen door:

  • Criteria voor de leermiddelenmix te formuleren.
  • Te beschrijven welke rol devices (en infrastructuur) spelen.
  • Te kijken welk aanbod er is voor scholing aan docenten.

Veel scholen zullen de financiën voor de inzet van de leermiddelenmix nader willen bepalen. Ook daar wordt in de bijeenkomst naar gekeken:

  • Hoe om te gaan met licentie- en abonnementsvormen?
  • Welke spelregels zijn er voor het aanschaffen van apps?
  • Welk bedrag er uit het leermiddelenbudget wordt besteed aan het bekostigen van een device voor leerlingen?
  • Hoe om te gaan met de aanschaf /het hergebruik van werkboeken?
  • Wat is de gebruiksduur/afschrijvingstermijn van tekst-/leerboeken?

Dit biedt voor de komende jaren het kader waarbinnen secties hun keuze voor de inzet van middelen bepalen. Het biedt ook een heldere context voor het voeren van inhoudelijke gesprekken binnen teams/vaksecties.

Vanuit de ontwikkeldoelen van de school zal ook het aanbod voor professionalisering in deze bijeenkomst worden beschreven:

  • Welke scholingsaspecten komen aan bod (inhoudelijk)?
  • Wanneer wordt dit gedaan?
  • Voor wie is het bestemd?
  • Op welke manier wordt een aanbod gedaan?

Bijeenkomst 3: Opstellen plan van aanpak (communicatie/ projectmanagement/ procesinrichting)

Aan het begin van werkbijeenkomst drie staan de WAT-vragen van het leermiddelenbeleidsplan op papier. De laatste bijeenkomst gaat over de HOE-vraag.

Het concreet formuleren van een plan van aanpak of implementatieplan is vaak een lastig karwei. Daarom is het belangrijk deze component op te nemen in het leermiddelenbeleidsplan. Dit voorkomt dat het plan in een bureaula belandt of het proces verzandt.

Het is daarom zaak om :

  • Helder te communiceren over het beleidsplan en de gestelde doelen.
  • Draagvlak te creëren voor de koers die de school wil voeren.
  • Een helder plan van aanpak te maken hoe de organisatie doelen wil realiseren.
  • Een goede projectorganisatie in te richten en taken, rollen en verantwoordelijkheden te beleggen.
  • De juiste voorwaarden en condities te scheppen om het ontwikkelen van doelen te faciliteren.
  • De bewaking van de voortgang, het delen en vieren van successen te organiseren.
  • Goede evaluatiemomenten in te bouwen.
  • Heldere afspraken te maken over de resultaten van alle betrokkenen.

We werken dit onderdeel uit volgens het PDCA-model:

 

Bron: Passionned Group Business Analytics uitkomsten 

Van conceptplan naar definitief plan

Aan het eind van de drie bijeenkomsten heeft het team de ruwe versie van het leermiddelenbeleidsplan klaar. Vaak bevat dit document nog een aantal vragen die uitgewerkt moeten worden. Het is aan te bevelen om de definitieve versie uiterlijk een maand na de laatste sessie klaar te hebben. VO-content kan dit plan bekijken en het beoordelen op de drie C’s:

  • consistentie
  • compleetheid
  • concreetheid

Na eventuele aanpassingen na deze review is het beleidsplan klaar om intern besproken te worden. In het managementteam van de school, in de medezeggenschapsraad, op sectievergaderingen maar misschien ook tijdens een plenaire presentatie aan alle docenten.

Vervolg

Maak van het leermiddelenbeleidsplan een levend document. Bespreek jaarlijks de voortgang en stel het plan bij. Zo wordt duidelijk of de school nog op koers ligt en van wie in de volgende fase welke bijdrage wordt verwacht. Ook in deze fase behoefte aan begeleiding? Kijk dan naar de mogelijkheid voor ondersteuning bij het succesvol implementeren.

Meer informatie?

VO-content werkt zonder winstoogmerk. Voor deelnemende scholen betekent dit dat zij nooit meer dan de kostprijs betalen voor het ondersteuningstraject.

Meer weten over de mogelijkheden voor ondersteuning en begeleiding op maat?

Neem dan contact op met Janneke van Doren


T 030 232 48 22

 

 

Onze nieuwsbrief ontvangen?

Schrijf je direct in

Nu inschrijven
Stel een vraag Helpdesk